О проекте Статистика Проверка

Статьи

7418

Все статьи

4136

Позитивные статьи

389

Негативные статьи

2893

Нейтральные статьи
17 сентября 2020 г. 1:17

Рэп аткаруучулар шайлоочуларды добушун сатпоого чакырды (КЛИП)

Рэп аткаруучулар алдыдагы парламенттик шайлоодо шайлоочуларды добушун сатпоого чакырды. Аталган клип социалдык тармакка жүктөлгөн. Анда өлкөнүн келечеги ар бир Кыргыз жаранынын колунда экендиги жана туура чечим чыгаруу керектиги айтылат. Сөз болуп жаткан ырда “Кыргызстандын келечеги үчүн добушуңду катпа, эркин добушуңду сатпа”,- деген саптар бар.

Подробнее
17 сентября 2020 г. 1:17

13-сентябрга карата шайлоо дареги боюнча добуш берүү ниети тууралуу 264 миң арыз түшкөн

БШКнын басма сөз кызматы 2020-жылдын 13-сентябрына карата шайлоочулардын тизмеси боюнча маалымат берди. Ага ылайык, 2020-жылдын 4-октябрына дайындалган КР Жогорку Кеңешине депутаттарды шайлоого шайлоочулардын контролдук тизмесиндеги саны: 3 465 415, бул: – шайлоочулардын алдын ала түзүлгөн тизмесине салыштырганда (шайлоочулардын саны 3 429 043) 36 372ге өскөн (1,1%); – 2015-жылдын 4-октябрындагы КР Жогорку Кеңешине депутаттарды шайлоого салыштырмалуу (шайлоочулардын саны 2 761 297) 704 118ге өскөн (25,5%); – 2017-жылдын 15-октябрында өткөн Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого салыштырмалуу (шайлоочулардын саны 3 025 770) 439 645ке өскөн (14,5%); 12/09/2020-жылга карата шайлоочулардан (форма 1 жана 2) түшкөн арыздардын саны: Форма 2 боюнча – – “Шайлоочунун кабинети” сервиси аркылуу электрондук форматта 11 264: 237 арыз шайлоочулар тарабынан жокко чыгарылган; 389 арыз системдүү администраторлор тарабынан жокко чыгарылган; 8 365 арыз иштелип чыккан; 2 247 арыз иштелүүдө. – ШКУга атайын 253 006 арыз: 192 519 арыз иштелип чыккан; Дагы иштелүүдө 60 487 арыз бар. Жалпы суммасы 264 270 арыз шайлоо дареги боюнча добуш берүү ниети тууралуу (шайлоочулардын жалпы санынан 7,63% пайызы) түшкөн. Форма 1 боюнча – – “Шайлоочунун кабинети” сервиси аркылуу электрондук форматта- 12; – ШКУга атайын 3 835 арыз; 3 847 арыз өзүнүн шайлоочулардын тизмесиндеги маалыматын тактоо боюнча түшкөн.

Подробнее
17 сентября 2020 г. 1:18

Эл аралык байкоочулар Кыргыз Республикасындагы шайлоодогу мыйзам бузуулар жөнүндө маалымат сурашты

Көз карандысыз Мамлекеттер Шериктештигинен келген байкоочулар миссиясы Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоону көзөмөлдөөнү улантууда. КМШдан келген узак мөөнөттүү байкоочулар Бишкектеги шайлоо өнөктүгүнүн жүрүшү менен таанышты. Бишкек АШКнын төрагасы Кайрат Маматов эл аралык байкоочуларга шайлоого даярдыктар, атап айтканда шайлоочулардын тизмесин түзүү жөнүндө маалымат берди. Миссиянын өкүлдөрү участкалык шайлоо комиссияларына барганда, алардын техникалык жабдуулары, комиссия мүчөлөрүнүн жана операторлордун жарандарды биометрикалык маалыматтары боюнча идентификациялоо жана автоматтык түрдө окуу урналарын тейлөө боюнча тренингдин формасы менен таанышышты. КМШдан келген байкоочулар белгилегендей, бардык участкалык шайлоо комиссияларын планшеттер менен жабдуу алардын мүчөлөрүн зарыл болгон методикалык материалдар менен камсыз кылууга жана оор эпидемиологиялык кырдаалда окутууну уюштурууга мүмкүндүк берди. КМШнын Байкоочулар Миссиясынын ишинин бири ыйгарым укуктуу органдарга келип түшкөн арыздарды талдоо болуп саналат. Ушуга байланыштуу, Миссиянын штабы БШКга, Жогорку Сотко, Башкы прокуратурага, Ички иштер министрлигине табылган мыйзам бузуулар, козголгон кылмыш иштери, ошондой эле шайлоо кампаниясынын жүрүшү менен байланышкан кайрылуулар жана аларды кароонун натыйжалары жөнүндө маалымат берүү өтүнүчү менен каттарды жөнөттү. КМШнын Байкоочулар Миссиясы шайлоонун жүрүшүн көзөмөлдөөнү улантып, шайлоо кампаниясынын этаптарынын өтүшүн изилдеп, шайлоону маалыматтык камсыз кылууга жана үгүт иш-чараларынын жүрүшүндө мыйзамдардын сакталышына көңүл бурду. КМШ байкоочулар миссиясынын басма сөз кызматы Сүрөт www

Подробнее
17 сентября 2020 г. 1:18

Абдыгул Чотбаев: Мен Кыргызстандын Россияга кошулуу зарылдыгы жөнүндө жазган эмесмин

Кыргыз Республикасынын Улуттук Гвардиясынын мурдагы командири, запастагы генерал-полковник Абдыгул Чотбаев Vesti.kg сайтына билдиргендей, ал буга чейин көптөгөн колдонуучулардын нааразычылыгын жараткан социалдык тармакка комментарий жазган эмес. Чотбаев Кыргызстандын Россияга кошулушун колдогон имиш. Генералдын айтымында, анын комментарийин кара ниет адамдар жасалма жол менен жасашы мүмкүн. Ал Орусия менен тыгыз кызматташууну улантуу зарылчылыгы жөнүндө гана жазган деп ырастоодо. "Мен Россия менен кызматташуунун маанилүүлүгү жөнүндө бардык жерде жазгам" деп белгиледи Абдыгул Абдрашитович. - Кызматташуу бир туугандай бирдей негизде. Булар мен шайлоо жарышында баскан кара ниет адамдар болушу мүмкүн. Мен буга көңүл деле бурбайм. Мындан тышкары, генерал-полковник Кыргызстан эч качан Россиянын курамына кирбейт деп кошумчалады. "Кыргызстандын Россияга кошулуусу эч качан болбойт, айрыкча азыркы кырдаалда", - деп баса белгиледи Чотбаев. - Мен Россия Федерациясы менен кеңири мааниде кызматташуу үчүн гана сүйлөйм - ШКУ, ЖККУ жана башкалар. Абдыгул Чотбаев жазган деп болжолдонгон комментарийдин скриншоту социалдык тармактарда пайда болгонун, анда ал Кыргыз Республикасынын Россия Федерациясына кошулуусу боюнча референдум өткөрүү зарылдыгы жөнүндө түшүндүрүп берели. Көпчүлүк интернет колдонуучулар бул комментарийге эмоционалдык реакция жасап, Чотбаевди бардык наамдардан, атүгүл жарандыктан ажыратууну сунушташты. Элдос Казыбеков Сүрөт www

Подробнее
17 сентября 2020 г. 1:18

Баарынан көп "Мекеним Кыргызстан" партиясы шайлоо өнөктүгүнө каражат сарптоого жетишти

Борбордук шайлоо комиссиясынын көзөмөлдөө-текшерүү тобу шайлоого барууну көздөгөн партиялардын атайын эсептериндеги акча каражаттарынын кыймылы жөнүндө кезектеги отчетун жарыялады. Саясий бирикмелерден акча каражаттарынын келип түшүшү жана чыгымдалышы боюнча акыркы маалыматтар БШКга 11-августта келип түшкөн. Ушул убакка чейин "Мекеним Кыргызстан" партиясынын эсебинде 94 миллион 180 миң 238 сом, 90 миллион 445 миң 319 сом сарпталган. "Социал-демократтар" 8 миллион 642 миң 760 сом болсо, 8 миллион 535 миң 966 сом сарпташкан. "Бир Бол" партиясынын фондуна 34 миллион 189 миң 156 сом түшкөн, 33 миллион 865 миң 396 сом сарпталган. "Республика" өзүнүн эсебине 21 миллион 821 миң 655 сом салган, анын 20 миллион 639 миң 151 сому буга чейин сарпталган. Биримдиктин эсебинде 97 миллион 399 миң 900 сом болсо, 86 миллион 753 миң 491 сом сарпталды. “Чоң Казатта” 6 миллион 172 миң 914 сом болгон, бул 6 миллион 38 миң 446 сомго аз. "Мекенчил" партиясынын фондунда 86 миллион 753 миң 491 сом болгон, 10 миллион 785 миң 669 сом сарпталган. "Ата Мекен" өзүнүн эсебине 41 миллион 400 миң 620 сом салып, 36 миллион 950 миң 610 сом сарптады. Реформа партиясы 7 миллион 072 миң 542 сомду каттап, 6 миллион 508 миң 830 сом сарптады. "Кыргызстан" партиясынын эсебинде 71 миллион 579 миң 622 сом болсо, 71 миллион 461 миң 368 сом сарпталды. "Ордонун" эсебинде 6 миллион 243 миң сом болгон, 6 миллион 121 миң 401 сом сарпталган. "Мекен Ынтымагы" 6 миллион 676 миң 838 сомду эсепке киргизди, 6 миллион 603 миң 620 сом сарптады. "Замандаш" партиясы 36 миллион 510 миң сом, 35 ​​миллион 414 миң 723 сом сарптады. “Бүтүн Кыргызстан” 5 миллион 858 миң 400 сомду каттап, 5 миллион 745 миң 266 сом сарптады. “Ыйман Нурунун” эсебинде 6 миллион 500 миң 300 сом болгон, анын 6 миллион 395 миң 750 сому сарпталган. "Афганистан согушунун ардагерлеринин партиясы жана башка жергиликтүү аскердик кагылышуулардын катышуучулары" 9 миллион 319 миң 500 сом болсо, 9 миллион 303 миң 665 сом сарпталды. Эске салсак, шайлоо мыйзамына ылайык, банк же башка мекемелер шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясына жума сайын саясий партиянын атайын эсебинде турган акча каражатынын келип түшүшү жана чыгымдалышы жөнүндө маалымат берүүгө милдеттүү. Сүрөт www

Подробнее
16 сентября 2020 г. 14:21

Алмамбет Шыкмаматов : "Жемкорлор жазаланмак турсун мамлекетти башкаруу

Алмамбет Шыкмаматов : "Жемкорлор жазаланмак турсун мамлекетти башкаруу дымагы менен шайлоого келе жатышат. Алар бүтүндөй шайлоочуларды, ал эле эмес партия, партия лидерлерин сатып алууда."

Подробнее
16 сентября 2020 г. 15:25

«Замандаш» партиясынын Жогорку Кеңешке талапкерлери үгүт кампаниясынын алкагында Нарын облусунун Ат-Башы районунунда болушту.

«Замандаш» партиясынын Жогорку Кеңешке талапкерлери үгүт кампаниясынын алкагында Нарын облусунун Ат-Башы районунунда болушту. Ага талапкерлер Чынара Шейшекеева, генерал-майор Мелис Турганбаев, Алмаз Акматов, Айбек Жайлообаев келишкен. Талапкерлер шайлоочуларды "Замандаш" партиянын программасы менен тааныштырып, таза шайлоого үгүттөштү.

Подробнее
17 сентября 2020 г. 1:27

Шайлоочу алып келүүнү талап кылган аял кишинин үнү кимге таандык экени изилденет

Интернетте мугалимдерди ондон шайлоочу алып келүүнү талап кылган аял кишинин үнү тараган. 14-сентябрь күнү Кара-Суу райондук ички иштер бөлүмү муну Кылмыштар менен жоруктардын бирдиктүү реестрине каттап, Жоруктар жөнүндө кодекстин 87-беренесинин биринчи бөлүгүнүн («Административдик ресурсту кыянаттык менен пайдалануу») негизинде сотко чейинки териштирүүнү баштады. Ош облустук ички иштер башкармалыгынын басма сөз катчысы Жеңишбек Аширбаев үндү аныкташ үчүн техникалык экспертиза дайындаларын билдирди: «Аты аталган мугалимдер чакырылып суралып, үн кимге таандык экенин тактоо боюнча иштер жүрүп жатат. Атайын техникалык экспертиза дайындалышы керек. Учурда техника өнүккөн маалда бирөөнүн үнүн оңдоп же жасап коюш оңой. Ар кайсы жагын эске алып, териштирүү иштерин жүргүзүп жатабыз». Басма сөз катчы билдирүүдө аты аталган мугалимдер Кара-Суу районуна караштуу Мады айыл өкмөтүндөгү Сыдык Алайчы мектебинде эмгектенерин билдирди. Интернетте жана айрым басылмаларда билдирүүнүн ээси «Мекеним Кыргызстан» партиясынын талапкери, Кара-Суу райондук билим берүү бөлүмүн шайлоого чейин башкарып келген Гүлайым Машрапова деп божомолдошту. Машрапова «T-медиа» басылмасына берген интервьюсунда мектепке барганын, бирок билдирүүнүн ээси эмес экенин айткан. Буга чейин 8-сентябрда Араванда «Биримдик» партиясынын талапкерлери Өмүрбек Бакиров, Шүкирилло Файзуллаев жана Жалалиддин Нурбаев Араван районуна караштуу Алля Анаров атындагы айыл өкмөтүндөгү мектеп жана бала бакча кызматкерлерин чогултуп , жыйын өткөргөн. Партиянын расмий өкүлү бул маалыматты четке каккан.

Подробнее
17 сентября 2020 г. 1:28

Нарын: Шайлоо участокторунда өрттү алдын алуу, түшүндүрүү иштери жүргүзүлүүдө

Нарын облусундагы шайлоо участокторунда өрттү алдын алуу, түшүндүрүү иштери жүргүзүлүүдө. Бул тууралуу Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин басма сөз кызматы билдирет. Маалыматка ылайык, кечээ, 15-сентябрь күнү ӨКМдин Нарын облустук башкармалыгынын кызматкерлери тарабынан Нарын шаарындагы жайгашкан жалпы 21 шайлоо участкасынын ичинен 4 шайлоо участкасына коронавируска каршы залалсыздандыруу иштери жүргүзүлдү. Ошондой эле аталган шайлоо учатокторунун комиссия мүчөлөрүнө өрт коопсуздук эрежелери боюнча түшүндүрүү иштери жүргүзүлүп, өрт өчүрүү шаймандарын колдонуу эрежелери менен тааныштырылды. Белгилей кетсек, өзгөчө кырдаалдар министри Замирбек Аскаровдун тапшырмасынын негизинде жер-жерлердеги шайлоо участокторунда өрт коопсуздугун алдын алуу багытындагы түшүндүрүү иштери уланууда. - Advertisement -

Подробнее
17 сентября 2020 г. 1:28

БШК: Бишкек шаарында кошумча шайлоо участкалары ачылбайт

Ош шаарында №2 формадагы шайлоочулар үчүн кошумча 10 шайлоо участкасы ачылды. Ал эми Бишкек шаарында жаңы шайлоо участкалары ачылбайт. Бул тууралуу БШКнын басма сөз кызматы билдирди. Такталгандай, Бишкекте жыл башында негизги тизмеге кирген 32 шайлоо участкасы ачылган. Шайлоо мыйзамдарынын ченемдерине ылайык, бир шайлоо участогунда добуш берген шайлоочулардын саны 2500дөн ашпашы керек. №2 формасын толтургандар кошумча участоктордо добуш беришет. Кыргызстанда шайлоочулардын саны 3 465 415ке жеткен. Ал эми №2 форма менен кайрылган кыргызстандыктардын жалпы саны 264 270. Булак: NazarNews.kg

Подробнее
17 сентября 2020 г. 1:28

“Шайлоочунун компасы” аттуу онлайн система иштей баштады. Ага ар бир партия тууралуу бардык маалыматтар киргизилген

Парламенттик шайлоого аттанган партиялардын программаларын талдаган “Шайлоочунун компасы” аттуу онлайн система иштей баштады. Ага ар бир партия тууралуу маалымат киргизилген. Аны ишке ашырып жаткан “Политмер” сайтынын жетекчиси Наргиза Нанакеева маалыматтар шайлоодон кийин да сакталарын, жарандар каалаган учурда аны окуп, депутаттардын убадаларын эске салып турса болорун билдирди. Долбоорду "Сорос-Кыргызстан" фонду колдогон. Ошондой эле билим берүү, коррупцияга каршы күрөш, ички жана тышкы саясат, адам укугу, экономика жана башка багыттар боюнча убадалар, пландар өз-өзүнчө бөлүнгөн. Каалочулар каалаган партиянын программасын же кайсыл бир багыттагы планын билгиси келсе, узун тексттин арасынан издеп отурбай, дароо тапкыдай ыңгайлуу жайгаштырылган. Булак: NazarNews.kg

Подробнее
17 сентября 2020 г. 1:28

Шайлоодо добуш сатып алгандар эле эмес добушун саткандарда жазаланат

Кыргызстанда шайлоочуларды сатып алгандарга жана ошондой эле добушун саткандарга да жаза каралган. Шайлоочуга карата жаза Эреже бузуулар жөнүндөгү кодекстин 42(3)-беренеси — шайлоочунун (референдумдун катышуучусу) акчалай жана материалдык сыйлык алуусу. Мындай эреже үстүбүздөгү жылдын жай айында кабыл алынган. Эгер шайлоочу өзү же ортомчу аркылуу акча же материалдык баалуулуктарга ээ болсо, ага биринчи категориядагы айып салынат (1000 сом). Белгилей кетсек, эгер шайлоо же референдум өткөрүү алдында жаран добушу үчүн акча же материалдык баалуулук алганын өз ыктыяры менен кабарласа, ал жогорудагы берене боюнча жоопко тартылбайт. Добуш сатып алгандарга карата жаза Кылмыш-жаза кодексинде 192-берене каралган ("Шайлоочунун добушун сатып алуу"). Мында жарандын добуш сатып алуу үчүн каражат же материалдык баалуулук бергени гана эске алынбастан, кайсы бир кызмат орунга жетүүгө көмөктөшкөн деп эсептелет дагы, IV категориядагы айып салынат. Анын суммасы 180 миңден 220 миңге чейин жетет. Эгер жарандардын добушун талапкер өзү же анын жубайы же жакын тууганы, болбосо ыйгарым укуктуу өкүлү сатып ала турган болсо, аларга V категориядагы айып салынат же I категория боюнча эркинен ажырайт. Башкача айтканда, 220 миңден 260 миң сомго чейин айыпка жыгылып же 2 жыл 6 айга эркинен ажыратылат. Эске салсак, 4-октябрда Жогорку Кеңешке шайлоо өтөт. Соцтармактын колдонуучулары "добушуңду сатып алам" дегендер чыгып жатканын жазышууда. Булак: NazarNews.kg

Подробнее
17 сентября 2020 г. 1:29

50 миң сом пул менен АШАнын акыркы балашка-спикери Дастан Жумабеков шайлоодон четтетилеби?

Президент Атамбаев маркум Чыныбай Турсунбековду спикерликтен жыга чаап, ордуна “балашкасы” Дастан Жумабековду алып келген. Ал таскактап, элдин акчасына аалам кыдырып жүргөнү менен Франкфурт-на-Майнени туура айта албай, спикер болуп туруп эл караткан жүзүбүздү жер караткан. Учурда БШКнын жумушчу тобу Жумабековдун Таластагы ооруканага жасаган сапарынын мыйзамдуулугун талдап жатат. Борбордук шайлоо комиссиясынын мүчөлөрү Жогорку Кеңештин депутаттыгына талапкер, учурдагы спикер Дастан Жумабековду жарыштан четтетүүнү сунушташты. Ал административдик ресурс колдонуп жана добуш сатып алууга негизделген иштерди жасап жатканын айтышууда. Жумабековдун өкмөттүн Талас облусундагы өкүлү Марат Мураталиевдин коштоосунда Кара-Буура райондук ооруканасына барган сүрөттөрү чыккан. Ал жерде көз жарган келинге сүйүнчү пул катары 50 миң сом бергени жазылган. БШКнын мүчөсү Атыр Абдрахматова бүгүнкү жыйында Дастан Жумабековдун же ал кирген "Кыргызстан" партиясын жарыштан четтетүүнү сунуштай турганын билдирди. "Дастан Жумабеков партиялардын тең укуктуулугу сактабай жатат. Үгүт өнөктүгү жүрүп жаткан маалда спикерлик кызматынан пайдаланууда. Ошондой эле парламенттин маалымат кызматын колдонуп, пиар ишин жасатып жатат. Ооруканага барганы туурасында ЖКнын сайтына маалымат чыккан. Ал эми 50 миң сом сүйүнчү пул бергенин добуш сатып алуу аракети деп эсептейм. Эки мыйзам бузуунун белгилери көрүнүп жаткандан кийин БШК муну карап же өзүн, же партиясын шайлоого катышуудан четтетиши керек. Бул боюнча бүгүн БШКнын жыйында кароосун сунуштайм", — деди Абдрахматова. БШКнын дагы бир мүчөсү Гүлнара Журабаева да ушул маселени кароону сунуштай турганын билдирди. Ал эми БШКнын маалымат кызматы Жумабековдун аракетин учурда жумушчу топ карап жатканын маалымдады. Эгер мыйзам бузуу белгилери аныкталса, БШК мүчөлөрүнүн кароосуна киргизелет. Азизбек КЕЛДИБЕКОВ, NazarNews.kg

Подробнее
17 сентября 2020 г. 1:42

Шайлоодо добушун саткандар да жазаланат! Мыйзамда жазылган эрежелер

Кыргызстанда шайлоочуларды сатып алгандарга, ошол эле кезде добушун саткандарга да жаза каралган. Эске салсак, 4-октябрда Жогорку Кеңешке шайлоо өтөт. Соцтармактын колдонуучулары “добушуңду сатып алам” дегендер чыгып жатканын жазышууда. Белгилей кетчү жагдай, мыйзамда добушту сатып алгандарга жана добушун саткандарга жаза каралган. Демек, шайлоочу дагы жоопко тартылышы ыктымал. Шайлоочуга карата жаза Эреже бузуулар жөнүндөгү кодекстин 42(3)-беренеси — шайлоочунун (референдумдун катышуучусу) акчалай жана материалдык сыйлык алуусу. Мындай эреже үстүбүздөгү жылдын жай айында кабыл алынган. Эгер шайлоочу өзү же ортомчу аркылуу акча же материалдык баалуулуктарга ээ болсо, ага биринчи категориядагы айып салынат (1000 сом). Белгилей кетсек, эгер шайлоо же референдум өткөрүү алдында жаран добушу үчүн акча же материалдык баалуулук алганын өз ыктыяры менен кабарласа, ал жогорудагы берене боюнча жоопко тартылбайт. Добуш сатып алгандарга карата жаза Кылмыш-жаза кодексинде 192-берене каралган (“Шайлоочунун добушун сатып алуу”). Мында жарандын добуш сатып алуу үчүн каражат же материалдык баалуулук бергени гана эске алынбастан, кайсы бир кызмат орунга жетүүгө көмөктөшкөн деп эсептелет дагы, IV категориядагы айып салынат. Анын суммасы 180 миңден 220 миңге чейин жетет. Эгер жарандардын добушун талапкер өзү же анын жубайы же жакын тууганы, болбосо ыйгарым укуктуу өкүлү сатып ала турган болсо, аларга V категориядагы айып салынат же I категория боюнча эркинен ажырайт. Башкача айтканда, 220 миңден 260 миң сомго чейин айыпка жыгылып же 2 жыл 6 айга эркинен ажыратылат. Булак: Спутник агенттиги

Подробнее
17 сентября 2020 г. 1:42

Олигархтарга бийликти алдырып, өзүбүздү аларга кул кылбайлы

Добуш берүү күнүнө жыйырма күндүн тегерегинде убакыт калды. Учурда үгүт иштери кызуу жүрүүдө. Баягы, июнь-июль айларында болуп өткөн пандемия апааты тез эле эсибизден чыкты. Парламентке аттанган саясий партиялардын талапкерлери өлкөнү түрө кыдырып, шайлоочулар менен жолугушууларды уюштуруп, ар беш жылда кайталануучу убадаларды жарыша айтып жүрүшөт. Бул бизге көндүм көрүнүш. Бул шайлоодогу жаңы бир өзгөчөлүктү белгилеп коелу – бул жалаң олигархтардан куралган саясий партиялардын пайда болушу. Албетте, буга чейинки шайлоолордо деле олигархтар айрым партияларга кошулуп, бийлик бутактарына келип жатты. Бирок, бул жолкусунда алар дүңүнөн келе жатат. Бул жакшы көрүнүшпү же кооптуубу? Кепти башынан баштайлы. Тээ 1990-жылдарда олигархтар бийликке өздөрү келүүнү каалачу эмес. Алар болгону бийлик менен тил табышуу жолун туура көрүшчү. Жылдык, же бир айлык мөөнөттө «чотур» чыгарып берип туруу менен олигархтар өз ишмердүүлүктөрүн каалагандай өнүктүрүүнү колго алышчу. Ошондон улам «Мистер 10%» деген каймана атка ээ болгондор чыккан. Бара-бара олигархтар өздөрү акырындык менен бийликтин даамын татууга өтө баштады. Себеби, бийликте өзү боло турган болсо, анда эч ким менен бөлүшүүнүн кереги жок болот. Ошол эле убакта өздөрүнө ылайыктуу дагы башка бир топ ыңгайлуулуктар болот. Эгерде бийликке жалаң олигархтар топтолуп ала турган болсо, анда өлкөдө монополизация жүрөт. Кайсыл жерде кирешелүү иш боло турган болсо, ошонун баарын олигархтар өз кучагына ала баштайт. Себеби, алар атаандаштыкты сүйбөйт. Атаандаштыкка артыкчылыктар менен ээ болуунун ордуна, жөн гана тартып алуу, күч колдонуу сыяктуу кыска жолун тандашат. Ошентип монополизация болгон жерде эч качан чакан жана орто ишмкерлик өнүкпөйт. Алардын баары суу жетпеген дарактардай соолуй баштайт. Олигархтар үчүн майда-чүйдө дагы атаандаштардын кереги жок. Олигархтар үчүн өлкөбүздүн цивилдүү болушунун, мыйзамдуу жол менен өнүгүшүнүн кереги жок. Себеби, өздөрү мыйзамды айланып өтүү менен эбегейсиз байлыктарга ээ болгон. Алар ошону менен токтоп калгылары келбейт. Дагы да болсо мыйзамды айланып өтүү менен байлыктарынын үстүнө байлык кошуу максаттары бар. Бүгүнкү күндө олигархтардан куралган партиялар элге өтө чоң убадаларды тартынбай берип жатат. Акчанын күчү менен пиар жүрүштөрдү мыкты жасоодо. Акыйкаттык, адилеттүүлүк, мыйзамдуулук тууралуу «жалындуу» сүйлөп турушат. Парламентке келишсе эле Кыргызстанда бейиштей жашоону түзөбүз дешет. Өнүккөн өлкөгө айлантабыз дешет. Эгерде ошондой максаттары бар болсо, анда алар мурда кайда эле? Же суроону такташтырып бере турган болсок мындай: «Урматтуу олигарх талапкерлер, силер уучтап турган байлыкты кандай жол менен таптыңар эле? Эгемендүүлүктүн алгачкы жылдарында мамлекеттик мүлктөрдү талап-тоноого багытталган менчиктештирүүнүн, анан завод-фабрикалардын иштеп жаткан жабдууларын темир-тезекке айлантып Кытайга сатуу мененби? Же мамлекеттик кызматтарда иштеп туруп, бюджетти айланып өтүп кеткен бажы, салык төлөмдөрүнүн эсебиненби?». Дагы бир олуттуу суроо: «Мамлекеттин өнүгүүсү үчүн ушул жаңы түзүлө калган партиялар (олигархтардын) кандай иштерди буга чейин жасап келишти?». Бул суроого «Элге ун тараттык, май тараттык» деген жооптун кереги жок. Мамлекетти миллиондорго «саап» туруп, кайра эле азыраак бөлүгүн «күкүм» кылып чачып коюш эрдик эмес. Андан көрө азыр шайлоо алдында берип жаткан убадаларыңардын кайсынысынын азыраак болсо да ишке ашышына көмөк кылганыңарды айткыла. Мисалы, мугалимдердин, врачтардын айлык акыларын көтөрүү үчүн силерге окшогон олигархтардын салыкты, бажы төлөмдөрүн жаап-жашырбай, жең ичинен кылбай төлөгөндөрү маанилүү. Ушуну кыла алдыңар беле? Эгерде билим берүү, саламаттыкты сактоо тармактарынын оңолушун кааласаңар, анда заманбап мектеп, заманбап ооруканалардын курулушуна ушул күнгө чейин көмөк жасагансыңарбы? Силерде жетиштүү каражат бар эмеспи. Андай иштерди жасашкан жок. Тескерисинче, мамлекет оорукана, мектептерди кура турган акчаларды салык жашыруу, бажы төлөмдөрүн жашыруу (контрабанда) аркылуу өздөрүнө менчиктеп келишти. Андыктан олигархтар бийликке келсе, анда мамлекетибиз үчүн эч кандай утуш болбойт. Алар маңдай тер төкпөй, жандарын кыйнабай эле мамлекеттин бюджетине түшө турган акчаларды өздөрүнүн чөнтөгүнө бура берет. Парламентке келген олигархтардын баары өлкөдө кандай товар жүгүртүлсө, ошонун баарын өзү гана саткысы келет. Ошентип орто ишкерликти ойрон кылышат. Өлкөдөгү бардык базарларды, соода борборлорун монополдоштурат. Алардан бөлөк майда ишкерлер соода-сатык жүгүртө албай калат. Натыйжада баалар асман чапчыйт. Ал карапайым элдин чөнтөгүнө зыян алып келет. Жашоо оорлошот. Демек, кандай жашоону тандай турганыбыз өз добушубуздан көз каранды. Элдин жашоосун оңдой тургандарды, мамлекетти өнүктүрө тургандарды тандап, бакубат жашайбызбы же акчасына чиренген олигархтарга алданып, төбөбүзгө чыгарып алабызбы? Муну 4-октябрдагы жыйынтык көргөзөт. Булак: media-center.kg

Подробнее

Язык

Партии

Дата

Источники